“Bozuktur bu düzenin parseli bozuk”

Türk halk edebiyatında şairler, Pir Sultan’dan Yunus’a kadar hem eylem adamıdırlar, mücadeleci; kitlelere “üstü kan köpüklü meşe seli” olmayı tavsiye eder dururlar. Hem de filozofturlar, bilgedirler; sadece doğadaki diyalektiği değil ama toplumdaki diyalektiği de bilirler, haber verirler.

Hemen hemen bütün halk şiirinin ortak teması olan;

Bozuktur bu düzenin pergeli bozuk

Saptaması karşısında alınacak tutumda iki sınıfın, yani hâkim sınıfların temsilcilerinin tutumu farklı, halkın öncülerinin tavrı farklı olmaktadır.

         Pergeli bozuk olan düzenin durumu nasıl düzeltilecektir?

         Her somut durumda somut bir çözüm önerisi vardır.

         Ancak bu soruya hâkim sınıfların, Ortaçağ’da feodallerin, bugün ise emperyalistlerin ve Haçlı irticanın çözüm önerileri farklı olmaktadır.

         O dönemde örneğin Mevlana “sabır” ve “şükür” önermektedir. Ayrıca pergeli bozuk düzenin bozukluklarını, haksızlıklarını, pisliklerini, kötülüklerini “Hak” düzeltecektir; her şeyi Tanrı’ya bırakmak gerekir. Doğayı, dünyayı insan değiştiremez. İnsan eylemi boş bir iştir.

Yoksul isen sabreyle

Ger bay isen hayreyle

Her bir hale şükreyle

Hak döndürür halden hale

         Ama Yunus’a geldiğimiz zaman her şeyin başı insan eylemidir. Ayrıca eylemi yapan da insandır.

Çeşmelerden bardağı

Doldurmadan kor isen

Bin yıl dahi beklesen

Kendi dolası değil

Halk kitlelerinin ozanı hem doğadaki ve hem de toplumdaki eylemin ve diyalektiğin farkındadır. Doğayı ve toplumu insan eylemi değiştirebilir, değiştirmelidir, behemehal değiştirecektir. Mutlak gerçeği, hareket ve değişmeyi saptar. İnsan eyleminin doğayı ve toplumu değiştirebileceğini söyler.

Halkın sanatçısı, ozanı, şairi halka bardağın çeşmelerden mutlaka doldurulması gerektiğini, eğer doldurmamışsan bin yıl bile geçse kendi kendine dolmayacağını açıklıyor; “Hak”kın döndürmeyeceğini belirtiyor halden hale…

ABD ve AB güdümlü partilerle Türkiye’ye yönelmiş ve gitgide yükselen emperyalist tehdidinin AKP versiyonlu Haçlı irtica, eğer Nisan halk hareketleri gelmeseydi, “Hak” tarafından engellenemeyecekti. AKP’nin çanına otu tıkayan insan eylemi olmuştur. Yani bardağı çeşmelerden kitleler kendileri doldurmuşlardır.

26 Mayıs 2007